Probleem op deze pagina?

Project: DCA: Praktische richtlijnen voor dynamisch gecontroleerde atmosfeerbewaring van hardfruit

LBO - LA: Landbouwonderzoek en Landbouwtrajecten
01/09/2017
31/08/2021

In het jaar 2015 bedroeg de aanvoer van hardfruit (appel en peer) bij de veilingen van het VBT (Verbond van Belgische tuinbouwcoöperaties) 374 000 ton, goed voor een omzet van meer dan 154 miljoen euro. De totale productie in Vlaanderen bedraagt ongeveer 600 000 ton. Meer dan 50% van de productie wordt bewaard onder gecontroleerde atmosfeer (CA) in bewaarcellen van 100 tot 300 ton. Over heel Vlaanderen betekent dit dus meer dan 3000 bewaarcellen. Sinds kort is er een toenemende belangstelling voor de toepassing van dynamisch gecontroleerde atmosfeerbewaring van hardfruit (DCA) om kwaliteit van het fruit na bewaring te verbeteren, chemische behandelingen te verminderen en de marktpositie te versterken. Bij DCA wordt het fruit bewaard bij nog lagere maar variabele O2–concentraties dan tijdens conventionele ULO bewaring, met positieve effecten op de kwaliteit na lange bewaring en het voorkomen van bepaalde bewaardefecten (bv. schilbruin), die anders enkel chemisch kunnen voorkomen worden. In tegenstelling tot ULO–bewaring, wordt bij dynamisch gecontroleerde atmosfeer bewaring de zuurstofconcentratie niet constant gehouden maar langzaam en gradueel verlaagd. Simultaan wordt de respons van het bewaarde fruit op de lage O2-concentratie continu opgevolgd. Wanneer een stressrespons wordt gedetecteerd die gerelateerd is aan een sterk toegenomen fermentatie, wordt de zuurstofconcentratie in de bewaarcel verhoogd tot een niveau waarbij net geen stressreactie optreedt. Er worden vandaag meerdere, sterk verschillende, technieken op de markt aangeboden om DCA te implementeren in bewaarcellen. In Vlaanderen is vandaag weinig of geen praktijkervaring met DCA- systemen. Elke techniek heeft voor- en nadelen, maar er is een tendens naar technieken gebaseerd op het monitoren van het respiratiequotiënt (RQ), een fysiologische parameter die rechtstreeks gerelateerd is aan ademhaling (RQ-DCA). RQ-DCA is echter een vrij nieuwe techniek waarvoor verschillende systemen worden aangeboden. Gezien de risico’s in verband met zeer lage zuurstofconcentratie, de technische uitdaging om zeer lage concentraties te bereiken, de ontbrekende praktijkvalidatie en de grootte van het aantal bewaarcellen in Vlaandere vragen telers en coöperatieven praktijkgericht onderzoek om te komen tot een werkbare en betrouwbare implementatie van DCA ten voordele van de Vlaamse telers.

De doelstelling van dit landbouwtraject is het aanreiken van richtlijnen aan telers en telersorganisaties voor de praktische uitrol van DCA technieken. Het project richt zich op appel en peer van verschillende cultivars. De aanpak van dit project is erop gericht te bepalen aan welke voorwaarden de infrastructuur en het fruit moeten voldoen voor lange bewaring met DCA. Door uitgebreide bewaartesten worden richtlijnen bekomen voor de praktische implementatie van DCA bij telers en veilingen. Verschillende DCA systemen komen aan bod.

Dynamisch gecontroleerde atmosfeerbewaring (DCA) van appel wordt vandaag commercieel aangeboden door verschillende firma’s verspreid over de wereld. Pas recent werd er in Vlaanderen interesse getoond voor deze bewaartechnologie, meer bepaald voor de op ademhaling gebaseerde RQ-DCA alsook de op ethanolmetingen gebaseerde DCS. Ook al is de technologie commercieel beschikbaar, Vlaamse telers en telerverenigingen hebben hier nog geen ervaring mee. Wetenschappelijk stellen er zich ook nog veel vragen naar meer inzicht om de techniek optimaal en efficiënt te kunnen toepassen voor onze situatie en onze cultivars. Om hiervoor de nodige kennis en het nodige inzicht op te bouwen werd een onderzoeksprogramma samengesteld met 6 werkpakketten:

In Werkpakket 1 zal een systeemmodel worden opgesteld om het gedrag van appel (Jonagold) en peer (Conference) voor typische bewaarcondities die optreden tijdens bewaring onder DCA (< 1 % O2) te beschrijven. Dit model omvat deelmodellen voor ademhaling, climacterische ethyleenbiosynthese en kwaliteit van vruchten en is gebaseerd op een bestaand model voor appel dat in MeBioS werd ontwikkeld (Gwanpua et al., 2012, 2014). Dit model zal gebruikt worden voor het afstellen van de RQ-DCA-regelaar in Werkpakket 2 en het evalueren van enkele DCA-bewaarscenario’s in Werkpakket 3 en 4.

Werkpakket 2 zal zich toespitsen op de verdere verfijning van het RQ-DCA systeem dat werd ontwikkeld door MeBioS en VCBT. Er zal onderzocht worden hoe storingen zoals lekken van de koelcel en drukveranderingen door weersomstandigheden kunnen in rekening gebracht worden om nauwkeurige en betrouwbare RQ-metingen te krijgen. De commercieel beschikbare RQ-DCA- systemen bezitten deze functionaliteit niet en produceren veel onbetrouwbare meetpunten.

In Werkpakket 3 worden de verschillende DCA-technologieën met elkaar vergeleken op pilootschaal. Dit wordt uitgevoerd voor Jonagold en Conference en andere door de gebruikersgroep bepaalde cultivars. Ook worden effecten van voorsortering en partijhomogeniteit onderzocht.

Werkpakket 4 zal zich vooral toespitsen op het uittesten van DCA in de praktijk en het begeleiden van implementaties bij telers en telerverenigingen. De verschillende commerciële systemen die al geïnstalleerd zijn bij Vlaamse telers en telersverenigingen worden vergeleken door de evolutie van de vruchtkwaliteit tijdens de bewaring onder DCA te vergelijken met deze van conventionele ULO bewaring.

Werkpakket 5 richt zich naar de ruimere doelgroep en daarbuiten voor het verspreiden van de opgedane kennis en op de exploitatie van de resultaten tijdens en na het project.

Werkpakket 6 tenslotte omhelst het management en de coördinatie van het project.

KU Leuven, afdeling MeBioS, Postharvest groep & Vlaams Centrum voor Bewaring van Tuinbouwproducten
KU Leuven
VBT LAVA REO BFV BelOrta LTV Green Diamond Better3Fruit Storex Isolcell Boerenbond Agrofresh Vlaamse Overheid, Voorlichting fruit VLAIO
Pieter Verboven
Agro Landbouwmachines / Technologie, Andere niet-destructieve testen / NDT, Fysiologie, Mathematische modellering, Voedingstechnologie
Ann Schenk, Bert Verlinden, Pieter Verboven
http://www.postharvest.be
Share this on