Probleem op deze pagina?

Project: Energiezuinige koeling van groenten en fruit

Andere: Andere projectvormen
01/09/2013
31/08/2017

De hoofddoelstelling van dit project is het reduceren van het energieverbruik geassocieerd aan koeling en bewaring van de Vlaamse coöperatieve tuinbouwveilingen en telers met 5% door middel van een combinatie van onderzoek, ontwikkeling, en implementatie in de bedrijven en technologische voorlichting. Het onderzoek zal zich toespitsen op de toepassing van innovatieve energiebesparende technieken die ofwel bestaan ofwel momenteel nog in een ontwikkeling zijn op de koeling van groenten en fruit, met de nadruk op het gedrag van het product met betrekking tot kwaliteit.

De primaire doelgroep van dit project zijn de Belgische tuinbouwveilingen, allen gelegen in het Vlaamse Gewest, en hun 16.000 leden (Figuur 1).

De Belgische coöperatieve tuinbouwveilingen, allen gelegen in het Vlaamse Gewest, en hun 16.000 leden realiseerden in 2011 een totale omzet van 685 miljoen euro. Om redenen van competitiviteit en imago is er vraag naar reductie van hun energiekost. Deze wordt voor 50 tot 80% bepaald door de energie nodig voor koeling. De kwaliteit van het product is hierbij een belangrijke randvoorwaarde: ingrepen in bestaande bewaartechnieken en de introductie van nieuwe technologieën zijn pas aanvaardbaar wanneer de kwaliteit minstens van hetzelfde niveau is als voorheen.
De hoofddoelstelling van dit project is het reduceren van het energieverbruik voor koeling en bewaring van de Vlaamse tuinbouwbedrijven en -veilingen met 5% door middel van onderzoek, ontwikkeling, implementatie in de bedrijven en technologische voorlichting. De besparing die op deze wijze kan worden gerealiseerd wordt conservatief op minstens 343 000 euro per jaar geschat.
Om deze doelstelling te realiseren zal een traject worden afgelegd waarbij eerst het effect van nieuwe koeltechnische concepten op energieverbruik en de kwaliteit van groenten en fruit wordt onderzocht. Vervolgens worden deze concepten in een stuurgroep van bedrijven uitgetest. Tenslotte wordt de opgedane kennis breed verspreid en wordt assistentie verleend bij het implementeren van deze nieuwe technieken in tuinbouwbedrijven en -veilingen. Verbetering van de efficiëntie van koeltechnische componenten zoals verdampers, condensers, ventilatoren enz. valt buiten dit onderzoeksvoorstel. De volgende uitdagingen werden geïdentificeerd in samenwerking met telers, koeltechnici van de veilingen en koeltechnische bedrijven:

• De elektriciteitsproductie en –prijs van alternatieve energiebronnen zoals zonnepanelen en windenergie schommelt van uur tot uur en van dag tot dag. Optimale benutting van deze energie impliceert dat de koelacties worden afgestemd op deze beschikbaarheid en dat de koeltemperatuur kan fluctueren. Het is vandaag niet bekend hoe groot, hoe snel en hoe langdurend deze fluctuaties mogen zijn zonder er een nadelig gevolg is op de productkwaliteit.
• De luchtstroming in veel koelcellen voor lange bewaring (hardfruit, witloofwortels) is suboptimaal. Een gevolg hiervan is een onvoldoende uniformiteit van de koelsnelheid en producttemperatuur hetgeen leidt tot een variabele productkwaliteit in een koelcel en energieverliezen doordat men extra diep of lang zal koelen.
• In de groenteveilingen is er een trend naar grote gekoelde productruimten. Dit laat toe om de koudeketen intact te houden, van de toelevering van vers product tot aflevering aan de klant. De uitdaging is hier om een uniforme temperatuur te garanderen met een aanvaardbaar comfort voor personeel met betrekking tot luchtsnelheid en een minimaal energieverbruik.
• Experimenten in het buitenland hebben uitgewezen dat er een drastische reductie in energieverbruik mogelijk is bij de lange bewaring van hardfruit door bewaring op hogere temperatuur, waarbij de kwaliteit behouden blijft door gebruik te maken van naoogstbehandelingen zoals Smartfresh (1-MCP). Er is hier momenteel geen ervaring mee in Vlaanderen.
• Het projectconsortium heeft onlangs een innovatieve techniek ontwikkeld voor bewaring van hardfruit onder dynamische gecontroleerde atmosfeer (patent in aanvraag). Naar alle verwachtingen kan dit deels een alternatief bieden voor een 1-MCP-behandeling en dus ook toelaten om vruchten op hogere temperatuur te bewaren en zo energie te besparen. DCA is ook toegelaten voor fruit uit bioteelt, in tegenstelling tot 1-MCP. Deze techniek is echter nog niet uitgetest op grotere schaal.
• De koeltechnische sector heeft de laatste jaren nieuwe energiebesparende koeltechnische maatregelen ontwikkeld, zoals bijkomende isolatie, optimalisatie van de instellingen van de koelinstallatie, snelsluitende deuren, luchtgordijnen, LED-verlichting in koelcellen, EC-ventilatoren. Veel van deze maatregelen zijn nog onvoldoende doorgedrongen in de tuinbouwsector, waarschijnlijk omdat telers er nog niet mee vertrouwd zijn..

De verwachte resultaten omvatten nieuwe richtlijnen voor cyclische koeling in functie van de beschikbaarheid van groene energie, aanpassingen in bestaande koelruimten en nieuwe koelcelontwerpen voor de verbetering van de luchtdoorstroming, richtlijnen voor bewaring op hogere temperatuur bij toepassing van Smartfresh (1-MCP) of DCA, en een betere afstelling van en aanpassingen aan bestaande koeltechnische installaties.

KU Leuven - MeBioS
Vlaams Centrum voor Bewaring

Kernleden
• Verbond van Belgische Tuinbouwveilingen vzw (VBT), Tiensevest 136, Leuven
• Lava vzw, Leuvensesteenweg 130A, B-3191, Boortmeerbeek
• Veiling Haspengouw cv, Tongersesteenweg 152, B-3800, St.-Truiden
• Belgische Fruitveiling cv (BFV), Montenakenweg 82, B-3800 St.-Truiden
• Veiling Borgloon cv, Kernielerweg 59, B-3840, St.-Truiden
• Veiling Hoogstraten cvba, Loenhoutseweg 59, B-2320 Hoogstraten
• Coöperatieve Veiling Roeselare CVBA - Oostnieuwkerkesesteenweg 101 - 8800 Roeselare
• Mechelse Veilingen, Mechelsesteenweg 120, 2860, St-Katelijne-Waver
• Coöbra, Zone 4 Broekooi 100, 1730 Asse
• Limburgse Tuinbouw Veiling, Industrieweg 1035, 3540 Herk-De-Stad
• Agrofresh (verdeler van Smartfresh, rijpingsremmer van fruit)
• Idetron BVBA (studiebureau energy management)
• Auxcis Trading Solutions (Software voor koelinstallaties)
• Vos Technics (Koeltechniek, Herk De Stad)
• HVA Koeling (Koeltechniek, Genk)
• AB Coolservice BVBA

Wetenschappelijke leden (voorlopige lijst)
• Vertegenwoordiger IWT
• Hilde Morren, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, ADLO, Koningin Astridlaan 50 bus 6, Hasselt
• Jef Vercammen, pcfruit
• Wannes Keulemans, KU Leuven
• Mark Schreurs, KHLIM

Ann Schenk
Energiemanagement, Warmtepompen, koelingtechnologie
Ann Schenk, Ans De Roeck, Bert Verlinden, Pieter Verboven
Luc Verhoeven (Just Innovation), Luc Larmuseau (iLLumoo)
http://www.vcbt.be
Share this on