Probleem op deze pagina?

Project: SYNECO

VIS/TR: VIS-trajecten
01/11/2012
31/10/2014

Dit VIS-traject heroriënteert de sector via innovatie richting productie van groene energie. Dit levert extra inkomsten voor deze sector en garandeert de rendabiliteit naar de toekomst. Bijkomende voorvergisting gecombineerd met de afzet van kwaliteitsvolle deelstromen van gft- en groenafval naar energetische valoratie (samen met de productie van een kwaliteitsvolle bodemverbeteraar) is het resultaat van het veranderingstraject die de sector wenst door te maken. Zo draagt de sector ook bij tot de doelstellingen 2020 rond hernieuwbare energie.

In de eerste plaats zijn de composteerbedrijven de doelgroep van dit VIS-traject. Met ons VIS-traject bereiken we potentieel 34 Vlaamse bedrijven. Dit is de volledige sector die instaat voor de biologische verwerking van gft- en groenafval. Aanvullend zullen de resultaten van dit VIS-traject ook een indirecte impact hebben buiten de compostsector. Enerzijds op de bedrijven die biomassastromen verbranden. Als de compostsector hen kwaliteitsvolle biomassaproducenten kan aanleveren hebben zij een extra biomassastroom die lokaal in Vlaanderen geproduceerd is. Anderzijds hebben de aanpassingen ook impact op de bedrijven die de inputstromen produceren en aanleveren: gemeenten, tuinaannemers, …

De compostsector is een sector die toekomstgericht is, een belangrijke toegevoegde waarde betekent binnen het beleidskader van de materialenkringloop, maar waarvan de rendabiliteit op korte en middellange termijn onder druk staat. Onder de huidige omstandigheden dreigen de composteersector door een druk op de verwerkingsprijzen en de karakteristieken van de afzet van compost en digestaat, ook marktaandeel te verliezen. Vlaco vzw schat in dat de kans bestaat dat de sector binnen de 5 jaar bij gelijkblijvende omstandigheden een derde van de omzet verliest. Hierdoor geraakt de dynamiek in de sector helemaal weg. Via innovatie kan de sector dit omzetverlies omzetten in een groei. De urgentie is hoog, en nieuwe ontwikkelingen zijn dringend nodig.
Door dit VIS-traject zal de compostsector de in Vlaanderen aanwezige biomassastromen optimaal benutten om zowel groene stroom als kwaliteitsvolle bodemverbeteraars te produceren. Het VIS-traject zal voor beide types eindproducten gestandaardiseerde kwaliteitseisen vooropstellen.
Dit VIS-traject vormt de basis voor innovatie op het vlak van het composteringsproces (aanpassing van de procesvoering bij een lager aandeel structuurmateriaal), onderzoekt de mogelijkheden om de fijne fractie groenafval voor te vergisten en heeft aandacht voor gewijzigde eigenschappen van eindproducten (compost en biomassastromen).
De doelgroepbedrijven zullen hier een belangrijk voordeel uit halen. De afzet van kwaliteitsvolle eindstromen laat hen toe hun bedrijf economisch te optimaliseren.
Als de composteersector naast kwaliteitsvolle compost ook haar bijdrage aan de groene stroom productie kan maximaliseren, hetzij via voorvergisting, hetzij via de afzet van een deel van het structuurmateriaal als biomassastroom voor energiewinning, zal dit voor deze bedrijven extra inkomsten genereren. Op basis van het beslissingsondersteunend model dat ontwikkeld wordt, optimaliseert ieder composteerbedrijf zich. Ieder bedrijf kan zelf bepalen wat voor zijn situatie de beste verdeling van inputstromen over de verschillende verwerkingstechnieken is.

In grote lijnen besluit de studie dat het vergisten van fijne fractie groenafval energetisch en economisch niet zinvol is, en dat in het maaiseizoen (‘zomer’) eerder geen witte of zwarte biomassa dient onttrokken te worden, in tegenstelling tot in de andere helft van het jaar waarbij vooral in de maanden december t/m april veel en/of calorisch geschikt houtig materiaal kan (vooraf)gezeefd worden.
Een vuistregel is dat +/-20% ‘structuurmateriaal’ in het uitgangsmateriaal dient te blijven, hetgeen betekent dat gemiddeld ruim 10% van het groenafval op jaarbasis kan dienen als biomassa. Hierbij wordt vastgesteld dat om inzakking, het vochtgehalte, en de hygiënisatie in goede banen te leiden, en om desgewenst een snellere compostering te realiseren, het belangrijk is om frequenter te keren. Ook lagere hopen en/of actieve beluchting en/of een combinatie van tafel-tunnel-ril komen de compost- en biomassakwaliteit ten goede. Een hogere frequentie is uiteraard kostelijker maar kan aantoonbaar de composteringsduur versnellen tot 10, 12 of 15 weken (excl narijping) waardoor theoretisch ook meer groenafval kan verwerkt of biomassa langer gedroogd worden. Een té hoge keerfrequentie is dan weer mogelijks nadelig voor de hygiënisatie.
Zuiveren, bvb via windziften, van de biomassa is soms noodzaak om onder de 1% onzuiverheden (eis van OVAM) te blijven. Het eindrapport geeft nog tal van praktische aanbevelingen mee vanuit de batchproeven en interviews, en stelt (een aanpassing van het Lastenboek en het AR via) een ‘Code van goede composteerpraktijk’ (rapport 6) en een ‘Kwaliteitsprotocol’ (rapport 7) voor. De effectieve overstap naar een intensievere compostering met minder structuurmateriaal heeft, rekening houdend met de aanbevelingen in dit rapport, een impact op de kosten en baten. Niet in het minst als een additionele investering, bvb een additionele zeef, aangewezen zou blijken om de hoogst renderende synergie tussen kwalitatieve compost en biomassa te bereiken. De resultaten met de door ILVO zorgvuldig opgebouwde simulatietool (www.remiweb.be) geven aan dat doorgaans een hoger rendement meestal kan behaald worden t.o.v. de huidige situatie zonder biomassa-synergie.

Voor samenvatting zie bijlage (basis eindartikel VIN). Voor volledig eindrapport zie website www.vlaco.be !

ILVO; KU Leuven
Vlaco vzw
IGEAN; De Bree Solutions (IVM); Van Gansewinkel (IVBO); INDAVER; IVAREM; OWS; IMOG; De Kruisberg NV
Christophe Boogaerts
Alternatieve en onconventionele Energie, Biobehandeling / Compost / Bioconversie, Biomassa - gas, Biomassa - vast, Ecologie, Organische stoffen, Procescontrole en logistiek, Recyclage, Herwinning
Ferdi Soors, VLACO vzw
Luc Verhoeven (Just Innovation), Luc Larmuseau (iLLumoo)
http://www.vlaco.be
Share this on