Probleem op deze pagina?

Project: Innoveren via een globale aanpak van verpakkingsmateriaal, vulsysteem en levensmiddel

VIS/TD: Technologische dienstverlening
01/10/2009
30/09/2013

Pack4Food verleent als TD-project adviezen rond verpakkingsconcepten (literatuurstudie, korte technologische adviezen,…) op maat van het bedrijf via een multidisciplinaire aanpak. Verder gebeuren er ook aanvragen van onderzoeksprojecten (bedrijfsspecifiek of collectief) en wordt er, indien nodig, doorverwezen naar de geschikte partner. Daarnaast wordt bestaande kennis opgezocht en verspreid om de ontwikkeling en/of het gebruik van verpakkingen in de voedingsindustrie te optimaliseren (wetenschappelijk, technisch, technologisch, regelgeving) onder meer via publicatie in STW FoodGate en via opleidingen. Kenmerkend aan Pack4Food is dat het een zeer multidisciplinair project is met een zeer groot en breed netwerk.
Dit bestaande netwerk, opgebouwd tijdens een vorig TD project, tussen de belangrijkste onderzoekscentra die actief zijn op het gebied van verpakking en bedrijven, zal tijdens dit project verder uitgebreid worden. Het project heeft een uniek karakter doordat via de combinatie van de expertise in deze kennisinstellingen, netwerkorganisaties en bedrijven een multidisciplinair en complementair kennisplatform voor dienstverlening wordt gecreëerd. Dit kennisplatform is noodzakelijk om innovatie via een globale en grondige aanpak van verpakking, vulsysteem en levensmiddel te kunnen realiseren. Het dienstverleningscentrum wenst zich aan te bieden als Vlaams platform t.o.v. thematisch gelijkaardige centra in de ons omliggende landen. Hierdoor wenst het drempelverlagend op te treden voor innovatieactiviteiten aangaande verpakking in de Vlaamse voedingsindustrie, een drempelverlaging die vooral naar KMO's toe de grootste toegevoegde waarde kan bieden.

Het project richt zich op bedrijven uit verschillende sectoren: de levensmiddelenindustrie, de verpakkingsindustrie, de leveranciers van verpakkingsmachines, en de leveranciers van verpakkingen. Het beoogde bereik voor de brede informatieacties, publicaties, wordt geschat op 1000 bedrijven. Meer gefocusseerde informatieverspreiding en de individuele adviesverlening richt zich op de betalende leden van het (open) aanvragersconsortium. Ook andere bedrijven kunnen tegen betaling een beroep doen op de adviesverlening .

Verpakking speelt een cruciale rol bij product- en procesinnovatie in de levensmiddelensector. Omwille van de evolutie in levenswijze (convenience, duurzaamheid) en de invloed van nieuwe situaties zoals de stijging in de kostprijs van energie en grondstoffen en de uitbreiding van de Europese wetgeving (garanties, certificaten) worden de bedrijven als maar meer gedreven tot aanpassingen en nieuwe ontwikkelingen. Vaak blijkt echter dat bij dit innovatieproces in de betrokken bedrijven en in individuele kenniscentra een tekort is aan specifieke kennis rond levensmiddelen of verpakkingsmaterialen en –technologieën en de interacties tussen deze drie deelgroepen. Dit project is bedoeld voor de Vlaamse levensmiddelindustrie die innoveert via verpakking en zijn toeleveranciers die werkzaam zijn op het gebied van verpakking (verpakkingsmaterialen, verpakkingsmachines, gasleveranciers, ….). Het project coördineert de kennis van de verschillende kenniscentra in Vlaanderen met een expertise in de verschillende deelfacetten met betrekking tot het verpakken van levensmiddelen. De gecentraliseerde aanwezigheid van kennis betreffende deze kennisgebieden is uniek in Vlaanderen en is bovendien een grote ondersteuning voor het welslagen van innovatie via verpakking in de levensmiddelsector.

Het vorige IWT-TD-project “Innoveren via de verpakking van levensmiddelen”, evolueerde tot een performante adviseerdienst met een intense interactie tussen enerzijds een unieke combinatie van verschillende bedrijven uit de levensmiddelen- en verpakkingssector en de sector van vulsystemen en anderzijds verschillende kennisinstellingen en netwerkorganisaties. Het huidige project zal een aantal belangrijke thema’s uit het vorige project verder uitdiepen (barrière, compatibiliteit, houdbaarheidsverlenging en begassing) maar zal tevens nieuwe accenten leggen op thema’s die tot nieuwe innovaties kunnen leiden zoals duurzaamheid, actieve en intelligente verpakkingen, vulsystemen, hitteresistentie, vormgeving en veiligheid (migratie). Deze thema’s werden gedefinieerd op basis van een interne enquête (juni 2008) bij de Pack4Food-leden. Bij vergelijking van alle thema’s (klassiekers en innovatiestromingen) worden duurzaam (hernieuwbaar), barrière en houdbaarheid als de drie belangrijkste thema’s voor het nieuwe project beschouwd.

Het verleden heeft tevens aangetoond dat proces- en productinnovaties in het gebied van het verpakken van levensmiddelen vaak bemoeilijkt worden doordat de diverse betrokken actoren, i.e. producenten van verpakkingsmaterialen, vulsystemen en de levensmiddelenindustrie onvoldoende rekening houden met de specificiteit van de andere. Dit TD-project heeft zich als missie gesteld deze partijen nog dichter bij elkaar te brengen en zo de onderlinge wisselwerking en innovatie te stimuleren. Zo zal bijzondere aandacht besteed worden aan de bewustmaking van de noodzakelijke fysische, chemische en microbiologische kwaliteitseisen die als maar meer opgelegd worden aan verpakkingsmaterialen en verpakkingsmachines/vulsystemen zodat de kwaliteit van het verpakte levensmiddel gegarandeerd blijft. Dit moet een significant competitief voordeel opleveren voor de leden. In het nieuwe project zullen bedrijven begeleid worden in de zoektocht naar de best beschikbare technieken voor hun specifieke verpakkingstoepassingen. Zowel wat betreft verpakkingsmaterialen als vulsystemen zal de reeds bestaande internationale netwerkbenadering van Pack4Food noodzakelijk blijven en verder worden uitgediept.

Om dit te realiseren wordt ook een intense samenwerking uitgewerkt met FoodGate en alle TD/TIS-projecten die raakvlakken vertonen met het thema levensmiddel, verpakking en vulsysteem.

Samenvattend heeft dit project tot doel een adequate multidisciplinaire ondersteuning te geven aan de voedingsindustrie en zijn verpakkingsgerelateerde toeleveranciers op het vlak van het verpakken van levensmiddelen. Dit zal zich zowel uiten in het geven van technologische adviezen als in kennisverspreiding van nieuwe technologieën (nieuwsbrieven, seminaries). Ook via het initiëren van onderzoeksaanvragen of
–projecten zal innovatie gestimuleerd worden. Zo zal minstens een verbetering van de interactie verpakkings- en voedingsindustrie gerealiseerd worden. Slechts op deze manier kan innovatie binnen deze industrietakken tot ontwikkeling komen.

Tijdens de periode oktober 2009 – september 2013 werd een verdere uitbreiding gerealiseerd van het netwerk van Pack4Food. Dit vertaalde zich enerzijds in een diversificatie van leden Pack4Food, wat leidde tot een vertegenwoordiging van heel veel stakeholder-sectoren bij het verpakken van levensmiddelen. Anderzijds werd een duidelijke uitbreiding doorgevoerd van het internationale netwerk met partnerschappen bij EHEDG, IAPRI, COHESI, EcoBioCAP.
Ook kan een duidelijke evolutie worden vastgesteld van een adviseerdienst met de focus op punctuele interventies, bedrijfsbezoeken en technologische adviezen naar meer collectieve acties zoals publicaties, presentaties, samenwerkingsacties en vooral het initiëren van onderzoeksprojecten. Naast KMO-innovatieprojecten dient hier zeker de actieve rol van Pack4Food bij het initiëren en voorbereiden van de aanvragen voor het IWT-TETRA 110192; SBO CheckPack en de Hercules-financiering FLAMINCO vermeld te worden.
Met betrekking tot CheckPack is het doel van Pack4Food om op basis van de bekomen resultaten binnen SBO CheckPack te werken rond de voorbereiding van projectvoorstellen die specifiek als doel hebben om integratiestrategieën voor optische sensoren in verpakkingsmaterialen te ontwikkelen, in nauwe samenwerking met industriële partners en onderzoeksinstellingen. Verder zal de aangekochte Hercules-infrastructuur voor productie multilaagsmaterialen verschillende mogelijkheden bieden voor projecten rond integratie van functionele componenten (vb. zuurstofabsorbers, antimicrobiële verpakkingen, sensoren). In dit kader zal ook verder samengewerkt worden met het VIS-traject Sensors For Food alsook met het VIS-traject DurBio.
Tijdens het afgelopen TD-project is er ook een intensere samenwerking gegroeid met diverse onderzoeksinstellingen in Vlaanderen, actief op het gebied van verpakkingen of op het gebied van technologieën met mogelijke toepassingen bij verpakkingen. Dit heeft zich geconcretiseerd door het VIS-traject 100942 “Duurzame en functionele verpakkingen”. Samen met bovenstaande paragrafen toont dit duidelijk aan dat Pack4Food nu meer en meer een rol vervult van onderzoekscoördinator/onderzoeksinitiator rond innovatieve aspecten bij het verpakken van levensmiddelen, met specifieke focus op implementeerbare resultaten. Hierbij verplaatst de focus zich, op basis van industriële noden, naar projecten die naar innovatieve evenwichten zoeken tussen functionele, duurzame en gebruiksvriendelijke verpakkingen.

Universiteit Gent
Pack4Food
Peter Ragaert
An Vermeulen, Peter Ragaert
Ria Bruynseels, Bert Bellens (Werken en Leren vzw), Nele de Coussemaker (Vision Engineering), Luc Verhoeven (Just Innovation), Luc Larmuseau (iLLumoo)
http://www.Pack4Food.be
Share this on